Bijzondere bijstand
Gemeentelijke taken
Individuele bijzondere bijstand
Individuele bijzondere bijstand is bedoeld voor mensen met een laag inkomen, die weinig of geen eigen vermogen hebben en die door bijzondere omstandigheden bepaalde kosten hebben gemaakt die ze niet kunnen voldoen.
De cliënt moet bij individuele bijzondere bijstand altijd kunnen aantonen dat de kosten noodzakelijk zijn en daadwerkelijk zijn gemaakt. De gemeente bepaalt zelf hoe zij dit invult, bijvoorbeeld door steekproefsgewijze controle, controle boven een bepaald bedrag of op basis van risicoprofielen.
Het recht en de hoogte van de individuele bijzondere bijstand stemt de gemeente af op de individuele omstandigheden van de cliënt.
Beleidsregels
De gemeente legt de regels met betrekking tot de bijzondere bijstand vast in de
gemeentelijke beleidsregels. In deze regels staat welke, uit bijzondere
omstandigheden voortvloeiende, kosten vergoed worden en tot welk bedrag. Het
gaat om kosten die niet specifiek zijn voor een bepaalde groep, zoals
woonkosten, aanschafkosten van duurzame gebruiksartikelen en medische kosten.
De kwaliteit van de beleidsregels bepaalt in belangrijke mate de kwaliteit van de bijzondere bijstandsverlening. Goede beleidsregels zorgen ervoor dat de financiële ondersteuning daadwerkelijk terecht komt bij die mensen die het nodig hebben.
Individuele bijzondere bijstand op basis van groepskenmerken
De gemeente kan er ook voor kiezen om een bepaalde groep te specificeren in de
beleidsregels, zodat zij deze groep met behulp van bijvoorbeeld
bestandskoppeling actief kan benaderen en op de hoogte kan stellen van het
bestaan van individuele bijzondere bijstand. Een voorbeeld is de groep ouders
van schoolgaande kinderen met een inkomen tot 110% van het wettelijke
minimumloon. Te denken valt dan aan een vergoeding voor de kosten van een
rekenmachine, gymkleding, een ‘luizencape’ enzovoort. Deze groep valt overigens
ook onder de mogelijkheden voor de verlening van categoriale bijzondere
bijstand.
Categoriale bijzondere bijstand
Categoriale bijzondere bijstand wordt verleend, ongeacht of de kosten
daadwerkelijk zijn gemaakt. Behoort de cliënt tot de doelgroep, dan kan worden
aangenomen dat de kosten zijn gemaakt. De cliënt hoeft niet aan te tonen dat
deze kosten noodzakelijk zijn. De kosten moeten wel verband houden met de
betreffende doelgroep.
Doelgroepen
De gemeente kan categoriale bijzondere bijstand verlenen aan:
- Mensen van 65 jaar en ouder;
- Chronisch zieken en gehandicapten;
- Ouders met schoolgaande kinderen. De bijzondere bijstand aan deze groep moet in beginsel in natura worden verstrekt. Te denken valt aan pc-projecten, sportabonnementen of huiswerkbegeleiding.
Verborgen kosten
De categoriale bijzondere bijstand is onder andere bedoeld voor mensen met een
chronische ziekte of handicap en ouderen omdat zij als gevolg van hun
omstandigheden vaak méérkosten hebben, die niet of slechts gedeeltelijk door
andere regelingen worden vergoed. Dit zijn zogenaamde ’verborgen’ kosten,
bijvoorbeeld:
- hogere telefoonkosten i.v.m. het regelen van situaties rondom de beperking of ziekte;
- extra kosten in verband met voedingsmiddelen;
- extra kosten in verband met energieverbruik;
- extra kledingslijtage;
- verhoogde (risico)premies.